Servisin kullanımına dikkat çekecek olursak diğer Web2.0 sitelerde olduğu gibi ücretsiz ve fazla soruya tabi tutulmaksızın üye olmanız gerekiyor. Üye olmadan önce bir nokta daha; çevirme işleminin bir demosunu anasayfadaki butonuna tıklayarak görebilirsiniz. Üyelik sayfasından kaydımızı yaptırdıktan sonra kullanıcı adı ve şifremiz ile sisteme giriş yapıyoruz. Karşımıza çıkan sayfada sarı alan içine alınmış bir adres çubuğu mevcut. Adres çubuğuna çevirmek istediğimiz sayfanın adresini kopyalamak ve “Convert to PDF” butonuna basmak yeterli olacak.

Sarı alanın hemen yan tarafında ise boşluk ayarları var. Bu ayarlar tahmin ettiğimiz gibi oluşturacağımız PDF dosyasının kenar boşlukları değil. Bu boşluk ayarları yukarıdaki “Save page as PDF” resimli butondan kendi sayfamıza da yerleştireceğimiz butonun ayarları. Şöyle ki; kenar ayarlarını yaptıktan sonra Step1 çerçevesinin alt kısmında bulunan “Generate the Javascript” butonuna basıyoruz. Step2 çerçevesinden ise istediğimiz özelliklerde hazırlanan butonun kodunu alıyoruz ve kopyalıyoruz. Kopyaladığımız bu kodu da kendi sayfamızın istediğimiz bir köşesine yerleştiriyoruz. Ziyaretçiler bu butona demodaki gibi tıkladıkları zaman kodu yerleştirdiğimiz sayfaları PDF olarak kaydedebiliyorlar.

İnternetteki değişim bu hızla ilerlerdiği süreçte bakalım bizi daha hangi servisler bekliyor olacak? Bizler de hangi servisleri paylaşmaya devam edeceğiz? Bekleyip göreceğiz…

Nedir?

activeCollab kullanımı kolay, web tabanlı, açık kaynaklı bir proje yönetim ve işbirliği sistemidir. Bu tür web tabanlı sistemler Web 2.0 kavramı ile önem kazanan her yerden erişilebilme özelliğine sahip oluyor. Yani dünyanın farklı yerlerinden insanlar kolay bir şekilde bir internet bağlantısı ve web tarayıcı programı kullanarak aynı proje üzerinde çalışabiliyor, projelerini organize edebiliyorlar.

Aslında activeCollab gibi proje yönetimi amacıyla kullanılabilecek farklı sistemler de bulmak mümkün internet üzerinde. Bunlardan en tanınmış ve başarılısı 37signals’ın sunduğu Basecamp. Basecamp dışında Side Job Track, Goplan gibi alternatifler de var. activeCollab’ın aksine bu uygulamalar üyelik sistemiyle çalışıyor.

Örnek olarak Basecamp’a ücretsiz olarak üye olabiliyor ve kullanabiliyoruz, fakat özellikleri kısıtlı oluyor. Daha fazla özellik için ücret ödenmesi gerekiyor. activeCollab’da sistemi kendi sunucumuz üzerine kurduğumuz için herhangi bir kısıtlama yok, sunucumuzdaki alanımızın el verdiği kadar proje eklemekte ve yönetmekte özgürüz.

activeCollab’ın ilginç bir başlangıç hikayesi var. Geliştiricisi Ilija Studen Basecamp‘ı proje yönetimi için kullanmak istediğini fakat onun için ücret ödemek istemediğini anlatıyor. activeCollab projesi bu hikaye ile başlamış ve Ilija ilk olarak kendisine bir sistem geliştirmeye başlamış, ve sonucunda bu başarılı sistem ortaya çıkmış.

activeCollab’ın ayrıntılı kullanımını anlatıp bu yazıyı uzatmak istemiyorum, daha önceden proje yönetim uygulaması kullanmış olanların alışması çok zor değil bence, ilk kez kullanacaklar da kısa sürede alışacaklardır. Klasik proje yönetim uygulamalardaki gibi projelere yeni kullanıcılar ve şirketler atanabiliyor, belli görevler ve kilometre taşları (milestone) ile organize sağlanıyor. Mesaj ve dosya ekleme gibi özellikleri var. Ayrıca etiket sisteminin kullanılması da çok iyi olmuş. Tema desteği var, yeni temalarla yönetim panelinin görünümünü değiştirmek mümkün. Yakında eklenti desteği de olacak, bu sayede sistemimize yeni özellikler ekleyerek activeCollab’ı geliştirebileceğiz.

Kurmadan önce

activeCollab’ı kuracağımız web sunucunun özellikleri şu şekilde olmalı:

• Apache 2.0 ve üzeri
• PHP 5.1 ve üzeri (gerekli eklentiler: mysql, gd)
• MySQL 4.1 ve üzeri. InnoDB desteğiyle

Özellikle PHP gereksinimine dikkat etmek gerek, bazı sunucular PHP 5.1 sürümünü henüz desteklemiyor. (Ayrıntılı bilgi)

activeCollab’ı Türkçe olarak kullanmak

activeCollab ile tanıştığımda onu başarılı bulmuştum, proje yönetim sistemi olarak favorim olmuştu. Dünya’da oldukça sevilen bu sistemin Türkiye’de de kullanılmaya başladığını gördüğüm için bu uygulamanın Türkçe olmasının faydalı olacağını düşündüm, yaklaşık iki ay önce çevirilerine başladım ve bir süre önce tamamladım. activeCollab ana sayfasında yapılan çalışmalar dolayısıyla activeCollab Türkçe’nin duyurusu biraz gecikti.

activeCollab’ı Türkçe olarak kullanmak için öncelikle activeCollab’ı kurmamız gerekiyor. (Kurulumun başından itibaren Türkçe arayüz şimdilik yok) İndirme sayfasından son sürümü indiriyoruz, dosyaları sunucuya gönderdikten ve veritabanı oluşturduktan sonra web tarayıcımıza siteismimiz/public/install yazarak kuruluma başlıyor, gerekli bilgileri girerek kurulumu tamamlıyoruz. Kurulumdan sonra sıra activeCollab’ı Türkçe yapmaya geliyor. Translations (çeviriler) sayfasında Türkçe dil dosyasını (Turkish translation) indirip içeriğini sunucumuzdaki /language dizinine ekliyoruz. Sonra sunucumuzdan /config dizini altındaki config.php dosyasını indirip bir metin düzenleyiciyle açıyoruz. Bu dosyadaki DEFAULT_LOCALIZATION kısmında en_US olan değeri tr olarak değiştirip dosyayı sunucumuza gönderdiğimizde proje sayfamız Türkçe oluyor.

Türkçe dosyasının kurulumu şimdilik biraz zor gibi görünebilir, 1.0 sürümüyle bu işlem daha kolay hale gelecekmiş. Bu çevirideki katkılarından dolayı Eloy‘a, Arda Kutsal‘a, Cem‘e, kardeşim Süleyman‘a ve destek olan tüm arkadaşlara teşekkür ederim. Tercüme hatası, eksiği veya öneriniz varsa paylaşırsanız memnun olurum, teşekkürler.

Türkçe activeCollab’dan birkaç ekran görüntüsü, büyük resim için tıklayın:

activeCollab ile ilgili bazı bağlantılar:

Forum

Resmi Blog

activeCollab için Türkçe Blog

Proje Yöneticisi (Proje yönetimi üzerine Türkçe bir blog)

Digg’de, Techcrunch’ta, Bildirgeç’te, erinch.com’da activeCollab

Bir Basecamp activeCollab karşılaştırması

Blogsen (activeCollab’ı ücretsiz olarak barındırmak için bir servis, İngilizce)

Yönetim paneli için farklı bir tema

Not: activeCollab’ın kararlı 1.0 sürümüne kadar Tekno Seyir’de büyük ihtimalle activeCollab ile ilgili başka bir yazı olmayacak. Eğer proje yönetimi ve activeCollab ile ilgiliyseniz kurulum, Türkçe dosyası gibi konularda yazıların ve activeCollab hakkında son haberlerin olacağı blogu ziyaret edebilirsiniz. RSS okuyucu kullanıyorsanız feeds.feedburner.com/activeCollabTR adresini okuyucunuza ekleyerek son yazılardan haberdar olabilirsiniz.

Projelerinizde başarılar!

Pageflakes‘te kişiselleştirilmiş sayfamıza eklemek için popüler sitelerin RSS besleme adresleri hazır bulunmakta, İngilizce olarak. Türkçe sürümde de bu adreslerin Türkçe sitelerle değişmesi daha iyi olacak. Bu amaçla bana Pageflakes çevirilerinde de destek olan Arda Kutsal ile popüler ve tavsiye edilebilecek Türkçe site/blogların bir listesini yaptık, fakat daha zengin ve objektif bir listenin oluşması için desteğiniz gerekmekte. Katkıda bulunmak isterseniz, Webrazzi’ye buyrun, yorum yapın. Şimdiden teşekkürler.

Google Reader’ı kullanmak için bir Gmail veya Google hesabımız olması gerekiyor. Özelliklerine bakmak gerekirse, yazıları genişletilmiş (expanded) veya liste halinde görüntüleyebiliyoruz, yazılar Gmail’deki e-postalar gibi yıldızlanabiliyor, istediklerimizi e-posta olarak gönderebiliyoruz. Etiket sistemi de kullanılmış, yazılara etiket eklenebiliyor ve paylaşım (share) yapılabiliyor. Paylaşılan yazılara herkes http://www.google.com/reader/shared/175596…. gibi bir adresten ulaşabiliyor, blog gibi görünümü olan bir adres oluyor bu. Aslında yazı paylaşımı gibi Bloglines’taki gibi takip ettiğimiz tüm sitelerin adreslerini de paylaşabilsek hoş olur.

Farklı bir RSS okuyucudan Google Reader’a geçmek veya aboneliklerini OPML dosyası olarak kaydetmek isteyenler için import/export (içe/dışa aktarma) özelliği de mevcut. Böylelikle kısa bir sürede takip ettiğimiz siteleri eski RSS okuyucumuzdan Google Reader’a aktarabiliyoruz. Ek olarak kısa bir süre için Google Reader’ın eski sürümüne geçmek için de Ayarlar menüsü kullanılabiliyor.

Google RSS okuyucu pazarına güçlü bir şekilde devam etmeyi başarsa da, kişiselleştirilmiş başlangıç sayfası uygulaması olan Google ig; Netvibes, Start.com, Pageflakes gibi rakiplerine göre sönük kalıyor bana göre.

Başlangıç sayfaları içinde hem arayüz hem de kullanışlılık olarak belki de en başarılısı olan Netvibes artık Türkçe de kullanılabiliyor. Daha etkili bir kullanım ve kullanıcıların ek özellikler ekleme/paylaşmasına olanak sağlayan Netvibes Ekosistemi görülmeye değer, buradan isteğimize göre bir modül bulup Netvibes ana sayfamıza ekleyebiliyoruz.

Google, başlangıç sayfası Google ig‘yi biraz daha geliştirmeli; hem arayüz olarak hem de kullanım olarak. Klasik başlangıç sayfası özelliklerinin yanı sıra kullandığımız Google Notebook, Google Spreadsheet, Google Calendar gibi Google Servislerine de bu başlangıç sayfasından etkin bir şekilde ulaşma imkanımız olsa, harika olur bence.

Aslında Google Labs sitesinden geliştirilen Google ürünlerine, ve Google hesap sayfamızdan da kullandığımız servislere ulaşabiliyoruz, ama bana dağınık geliyor bu şekilde. Hem başlangıç sayfası olarak kullanılacak hem de servislere kolay erişimin sağlandığı daha kullanışlı ve hoş görünümlü bir Google ig birçok kullanıcının tercihi olacaktır.

Bu arada, Google’a ve diğer arama motorlarına alternatif yeni bir arama motoru olan ve Hakia gibi yakında ismini sıkça duyacağımız Powerset ile alakalı bu ve şu yazıları; ve Web 2.0 ile biraz ilgileniyorsanız Altı Üstü Tasarım’daki bu güzel yazıyı tavsiye ederim.

Goplan, şimdilik davetiye sistemi ile ücretsiz olarak üye alıyor, ve önemli projelere imza atan Webreakstuff‘ın ürünü. Ben de bir davetiye ile üye oldum, eksikleri olsa da ilk izlenimlerimin olumlu olduğunu söyleyebilirim. Üye girişi yaptığımızda benzer uygulamalarda olduğu gibi son etkinlikleri ve oluşturduğumuz projeleri görüyoruz. Projeyi seçip giriş yaptığımızda tasarım olarak gayet başarılı bir ekran karşılıyor bizi, bu sayfada projedeki son etkinlikleri, proje istatistikleri bilgileri ve sekmeler halinde menüyü görüyoruz.

Burada dikkatimi bu tarz uygulamalarda pek rastlamadığımız Takvim, Blog ve Sohbet penceresi çekti. Takvim bölümüne yeni bir olay eklerken tarih yazmak yerine “Tomorrow” (Yarın), “1 week from now” (1 hafta sonra) gibi ifadeleri girmek gerekiyor, bence bu şekil çok da iyi olmamış.

Blogda yazılar eklenebiliyor, ama bu herkese açık oluyor, çünkü RSS ile takip etmek mümkün ve parola koruması şimdilik yok.

Sohbet bölümünü de oldukça başarılı bulduğumu söyleyebilirim. Basecamp‘ta da sohbet özelliği var, ama kullanabilmek için diğer 37signals ürünü Campfire hesabı gerekiyor, bu da birçok kişi için zor gelebilecek bir şey, Goplan sohbet işini çok sade ve kullanılabilir yapmış.

Goplan genel olarak başarılı olsa da, eksikleri de var. Internet Explorer’da düzgün görüntülenemiyor, bu hatayı düzelteceklermiş; ve RSS desteği için parola koruması özelliğinin olması gerekiyor, sonuçta projelerde genelde gizlilik önemlidir. Ve ek olarak, Goplan’ın adresi goplan.org şeklinde, goplan.com ve goplan.net adresleri başkaları tarafından alınmış. Belki çok önemli gibi görünmeyebilir, küçük bir ayrıntıdır. Ama bence böyle bir sistem için kalan .org uzantılı adresi almak yerine başka bir isim bulabilirlerdi.

Ve bir not, yeni web 2.0 servislerinde görmeye alıştığımız beta ifadesi Goplan’da yok, kullanıcılara sunulan ürünlere beta demenin yanlış olduğunu ifade etmişler.

Proje yönetimi için alternatiflere bakarken bir uygulama daha dikkatimi çekti, Side Job Track. Ücretsiz bir uygulama, tasarım olarak oldukça iyi, ama kullanımı biraz daha zor gibi.

Alternatifler var, ama benim favorim hâlâ activeCollab. Açık kaynaklı ve her geçen gün yeni özellikler ekleniyor. Tema desteği ile görünüm değiştirme özelliği eklendi ve yakın bir zamanda eklenti desteği olacak, eklenti desteğiyle isteğimize göre yeni özellikler de ekleyebileceğiz projemize.

Ayrıca, kendi sunucumuz üzerine kurabiliyoruz activeCollab’ı, bu esnekliği ve rahatlığı beraberinde getiriyor. Çünkü proje için herhangi bir sınırlama yok, kendi sunucumuz olduğu için. Kapasite, sunucumuzun kapasitesi kadar veya aldığımız barındırma (hosting) paketinin kapasitesi kadar olmuş oluyor.

Bu açıdan bakıldığında, activeCollab’ın ücretsiz olmasının avantajı yok gibi görünebilir, barındırma ücreti verileceği için. Fakat, örnek olarak Basecamp için ücret ödemeyip kısıtlı kullanılacağına ve daha fazla kullanım için para ödeneceğine, barındırma ücreti verip özgür olmak tercih edilir bence. Tabi Basecamp’ın bu konuda uzman olduğunu 500 binin üzerinde insan tarafından kullanıldığını unutmamak lazım.

activeCollab‘ın Türkçe olması faydalı olur diye düşündüm, bir süre önce Türkçe’ye çevirmeye başlamıştım, 2-3 hafta içinde bitirmeyi planlıyorum.

Dünya çapında artık çokça ve farklı amaçlarda kullanılan proje yönetim ve işbirliği uygulamaları Türkiye’de ne boyutta kullanılıyor, hangi şirketler kullanıyor, açıkçası bilmiyorum, merak ediyorum. Bazen rastlıyorum, proje yönetim uygulaması kullanan Türk kullanıcılarına. En son Proje:Buzla’da Basecamp’ın kullanıldığını öğrendim.

Proje deyince aklıma geldi; Fikir Atölyesi‘nden Tunç Kılınç birkaç gün önce yeni bir projeye başladı, blog üzerinden açık artırma: Atölye Açık Artırma Haftası (AAAH). Zaman zaman yapılacakmış ve ilki GS numaralı kombine kartı için yapılıyor.

Dışarıdan bakınca sıradan bir açık artırma gibi görünebilir birçok kişi için; ama bir ilk olduğu için farklı, hoş olmuş ve aktivitenin sonucunda pazarlama bakış açısı ile değerlendirmeler yapılacakmış. Tebrik ediyor ve başarılar diliyorum bu etkinlikte.

Peki nedir web 2.0?

Yeni nesil internette artık yeni, farklı teknikler kullanılıyor; Xml, Rss, Ajax gibi. Bu tür teknikler internette birçok kolaylığı ve esnekliği sunuyor. Örnek olarak Ajax tekniğini kullanan birçok siteyi bulmak mümkün. En basitinden Google’ın e-posta servisi Gmail’de Ajax kullanılıyor, bu sayede hareket kolaylığı ve hız sağlanmış oluyor. RSS tekniğini artık birçok sitede ve özellikle bloglarda görmek mümkün.

Aslında yeni nesil interneti birkaç yeni teknikle ya da birkaç farklı siteyle açıklamak yanlış bence. Hatta yeni nesil interneti sadece Web 2.0 kavramıyla açıklamak da yanlış olur. Web 2.0 kavramını ortaya atanlar zaten isim hakkını da tescil etmişler. Web 2.0′ı birkaç kelimeyle açıklamak istersek; “Kullanıcı merkezli, kullanıcıların bir şeyler katmasıyla var olan, ve kullanıcılarına hareket özgürlüğü ve kullanım kolaylığı sağlayan yeni nesil internet sistemi” diyebiliriz. *

Değişim?

Klasik ve statik sitelerin yerini yeni nesil hareketli, sürekli değişen ve kullanıcılarının katkılarıyla gelişen siteler alıyor artık. Örnek olarak vikiler gösterilebilir. İnternet üzerindeki dünyanın en büyük ansiklopedi projesi olan Wikipedia, vikilere en güzel örnek. Kullanıcılarının ansiklopedi üzerinde düzeltme ve geliştirme yapmasına olanak sağlıyor, onlara güveniyor Wikipedia, ve bu şekilde çok kapsamlı bir bilgi hazinesi olma yolunda ilerliyor.

Web sitelerini açarken karşımıza çıkan pop-up pencereler ne kadar sinir bozucu değil mi? Site içerisinde gezerken farenin imlecinden çıkan parıldamalar… Ya da bir siteyi açtığımızda istemediğimiz bir müziğin bize zorla dinlettirilmesi… Bu tür rahatsız edici uygulamaların yeni nesil internette yeri yok. İçeriği birkaç yerden toplama fıkralar, komik yazılar, gerekli bilgiler gibi farklı konular olan kişisel siteler yerine blogları görüyoruz. Ücretli ya da ücretsiz birçok servisten birini seçerek istediğimiz konularda yazılar yazabiliyoruz. Bloglamanın bir avantajı da şu: Çok fazla grafik&tasarım ve kodlama bilgisine sahip olmadan da düşüncelerimizi paylaşabiliyoruz. Şu an için kişisel tarz olan her telden yazılar olan bloglar çoğunlukta denebilir. Fakat, birçok konuda blog sitesi eksiği var. Farklı kategorilerde daha fazla blog yayın hayatına girerse yeni nesil internetin paylaşım mantığı ve sonuçları daha çok etkisini göstermiş olur. Yani artık kullanıcılar site sahibinin kişisel hayatından çok farklı bilgiler peşindeler.

İnternet üzerinden uygulamalar.

İnternetin yeni boyutunda yapabileceğimiz bir şeyler daha var ki, bunları birkaç sene öncesine kadar hayal etmesi bile çok zordu: İnternet üzerinden uygulamalar çalıştırmak…

Bilgisayarlarda kullandığımız birçok işletim sistemi var. Windows, Linux, Mac OS, Solaris gibi. Peki internet üzerinde işletim sistemimiz olsa nasıl olurdu? Web işletim sistemi olarak farklı projeler var, en çok dikkat çekenlerden biri de eyeOs. Bu sistemle dosya yönetimi, e-posta, tarayıcı, hesap makinesi gibi temel ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz. Şu an için bu sistem çok basit sayılabilir, ama gelecek için bu tür sistemlerin yaygınlaşacağını, gelişeceğini söylemek çok da zor değil.

Evet, işletim sisteminden bağımsız olarak uygulamaları internet üzerinden çalıştırmanın birçok avantajı var. Yani hangi işletim sistemini kullanıyor olursak olalım, bir web tarayıcı ve internet bağlantısıyla ihtiyacımız olan uygulamaları çalıştırmamız mümkün. Dünyanın en önde gelen şirketlerinden olan Google’ın arama motoru dışında bu tür platform bağımsız uygulamalara çok önem verdiğini görüyoruz. Not almak için kullandığımız Google Notebook, online takvim olarak kullandığımız Google Calendar ve yakın bir zamanda hizmete sunduğu online hesap tablosu Google Spreadsheet, Google’ın bu tarz uygulamalarından sadece birkaçı.

Google, Microsoft ve Yahoo gibi büyük şirketlerin yanında yeni nesil internet uygulamaları sunan birçok site var. Netvibes.com bunlardan biri. Kişisel başlangıç sayfası olan Netvibes ile sık kullandığımız siteler, notlarımız, e-posta hesabımız gibi birçok içeriğe tek sayfadan ulaşmak mümkün oluyor. Ve bu alandaki bazı küçük ama başarılı şirketler/siteler, büyük şirketler tarafından satın alınıyor. Yahoo’nun satın aldığı Flickr ve del.icio.us ve Google’ın satın aldığı Writely örnek olarak gösterilebilir.

Writely, Thinkfree, Google Spreadsheets gibi online ofis uygulamaları Web 2.0′ın en önemli amaçlarından birini, paylaşımı ön plana çıkaran uygulamalar. Bilgisayarlarımızda Word, Excel benzeri ofis yazılımları kurarak yaptığımız çalışmaları internet üzerinden yapıyor, ve paylaşabiliyoruz. Bu sayede, aynı belgeyi birbirinden çok farklı yerlerde bulunan birkaç kişi görebiliyor, ve üzerine düzenleme yapabiliyoruz.

Yeni nesil internette en çok dikkati çeken değişikliklerden biri de etiketleme sisteminin kategorileme sisteminin yerine geçmeye başlaması denebilir. Etiket sisteminde mantık çok basit: Bir öğe birden fazla özelliğe sahip olabilir ve tabi ki birden fazla kategoriye girebilir. Bunu basitçe açıklamak için popüler iki e-posta servisine bakabiliriz. Yahoo’da mesajlarımızı kategoriler halinde saklayabilirken, Gmail’de mesajlarımızı etiketliyoruz, yani bir mesajı birden fazla kategoriye koyabiliyoruz. Diyelim ki bir arkadaşımızdan içinde resim olan bir e-posta geldi. Bu postayı “arkadaş” ve “resim” olarak etiketleyebiliriz.

En başta da dediğim gibi, yeni nesil interneti birkaç kavramla açıklamak mümkün değil, burada anlattıklarım çok temel uygulamalar, sistemler ve düşünceler. Farklı kategorilerde Web 2.0 uygulamalarını geniş kapsamlı bir şekilde görmek için eConsultant sitesine bakabilirsiniz. Ayrıca web2.0awards sitesinde Web 2.0 siteleri yarışması ve sonuçlarına ulaşmak mümkün. Daha keşfedecek çok şey var…

Yazıyla alakalı olabilecek bağlantılar:

What is Web 2.0? makalesi

Herkes Web 2.0′dan bahsediyor

Değişen Web kültürü: Web 2.0

İnternette yaşamak: Web 2.0

Türkiye ve Web 2.0 fırsatları

Wikipedia’da Web 2.0

Web 2.0 Workgroup

eHub ve Techcrunch

Örnek olarak, rapidshare.de, hemenpaylas gibi dosya paylaşım sitelerine bir dosya gönderiyoruz, ve bize verilen linki arkadaşlarımızla paylaşarak o dosyayı indirmelerini sağlayabiliyoruz. Yeni nesil dosya depolama sitelerinde paylaşımın yanında hesabımızı bir online sabit disk gibi kullanabiliyoruz, dosyalarımıza internetin olduğu her yerden ulaşmış oluyoruz.

Yeni nesil dosya depolama uygulamalarını da ikiye ayırabiliriz. Bazılarını kullanabilmemiz için ek bir yazılım kurmamız gerekiyor. Bence bu kullanışlılığı azaltıyor, her zaman aynı bilgisayarı kullanmıyorsak dosyalarımıza ulaşmak için her defasında gerekli yazılımı kurmamız gerekiyor ki, bu birçok kişi için zor gelir. Bu yüzden herhangi bir yazılım kullanmadan, sadece web tarayıcı üzerinden depolamayı yapabileceğimiz siteler ön plana çıkıyor. Box.net, eSnips ve openomy gibi.

Box.net, bu tarz siteler içinde özellikle görsellik olarak en iyisi denebilir. Giriş yaptığımızda karşımıza düzenleyebileceğimiz klasörler çıkıyor. Yükleyeceğimiz dosyayı hangi klasörün altına yükleyeceksek oraya geliyoruz ve “Upload” diyerek dosyalarımızı yüklemeye başlıyoruz. Dosyalarımızı depolamanın yanında e-posta adresini yazacağımız istediğimiz arkadaşlarımızla veya “public share” diyerek herkesle paylaşabiliyoruz. Etiket sistemi box.net’te mevcut, bu sayede dosyaları kategorize edip ulaşmamız daha kolay oluyor. Ücretsiz olarak kullanmak istersek 1 gb alan veriliyor, daha fazlası için ücret ödemek gerekiyor.

En az box.net kadar başarılı diyebileceğim bir site, eSnips. Klasörler oluşturup istediklerimizi belli bir grupla, “invite” diyerek belli bir arkadaşımızla veya herkesle paylaşabiliyoruz. İstersek kendimize özel de olabiliyor tabi ki. Etiketlemenin de mümkün olduğu eSnips’te farklı olarak yazılar da yazabiliyoruz, ve paylaşabiliyoruz. Paylaşıma açtığımız klasörlerimizi ziyaret eden kaç kişinin olduğunu da görebiliyoruz. Ve aynı zamanda ziyaretçiler yorum yapabiliyorlar. eSnips beta aşamasında olmasına rağmen oldukça etkileyici. Yeni özellikler de ekleniyor; örnek olarak, çalışmalarımızı satışa çıkarma gibi bir imkan var şimdi.

Ve openomy. Oldukça sade bir arayüz, hızlı, basit. Çok fazla teferruat istemeyenler için iyi bir çözüm. Bunların dışında şu an beta olan ve e-posta adresimizi bırakarak bize haber verildikten sonra kullanabileceğimiz Omnidrive, ek yazılımlar yükleyerek kullanabileceğimiz için benim pek sıcak bakmadığım Avvenu, Allmydata gibi alternatifler de var.

Not: Katkılarından dolayı Joomlayer‘a teşekkürler.

Proje yönetimi için gerekli olan klasik iş takibi, zamanlama gibi ayarların dışında dosya paylaşımı ve yapılacaklar listesi oluşturma da yapılabiliyor Basecamp ile. Yakın zamanda Arda Kutsal blogda bir yazı okumuştum; bu yazıda web konusunda farklı fikirlerin bir kitap projesinde bir araya geleceği yazıyor. Projeye katılan yazarlar birbirleriyle hiç karşılaşmamışlar ve proje yönetimi Basecamp ile yapılıyor.

Basecamp her ne kadar gelişmiş olsa da ücretsiz olan plan biraz kısıtlı. Sunduğu imkanlara bakınca aylık 149 dolara kadar çıkan ücretli planlar daha çok büyük şirketler için normal sayılabilir. Ücretsiz planı yetersiz, ücretli planları da pahalı veya gereksiz bulanlar için güzel bir alternatif var: Digg‘de, TechCrunch‘ta ve Bildirgeç‘te haber olarak gördüğüm activeCollab.

activeCollab açık kaynaklı, PHP ve MySQL tabanlı, ücretsiz bir proje yönetim uygulaması. Biraz basit gibi görünse de söylendiği gibi Basecamp ile yarışabilecek bir uygulama, ve geliştiriliyor. En güzel yanı kendi sunucumuza kurabilmemiz ve bu sayede proje sayısı, üye sayısı gibi herhangi bir kısıtlamanın olmaması.

Kurulum yapabilmemiz için MySQL ve PHP 5 destekli bir sunucumuz olması gerekiyor, indirdiğimiz dosyaları sunucuya gönderdikten ve veritabanı oluşturduktan sonra kuruluma başlıyoruz. Birkaç dakika içinde, web tarayıcımız dışında herhangi bir yazılıma gerek kalmadan kullanabileceğimiz online proje yönetim uygulamasına sahip oluyoruz. Artık proje üretmeye başlayabiliriz.

activeCollab yönetim panelinden bir ekran görüntüsü:

Birçok wiki sistemi var, Wikipedia’da kullanılan sistem MediaWiki‘yi ya da başka bir wiki sistemini kendi sunucumuza kurup kullanabiliriz. Kendi sunucumuza ihtiyaç duymadan, ve modern bir arayüzlü wiki sahibi olmak istiyorsak Wetpaint‘i deneyebiliriz.

Wetpaint‘i birçok amaç için kullanabiliriz, herhangi bir konuda üzerinde birçok kişinin kolaylıkla değişiklik yapabileceği bir site olarak düşünebiliriz. Ana sayfada seçme wikiler var; kullanıcılar tarafından xbox360, da vinci şifresi, dünya kupası, köpekler gibi birçok konuda farklı wikiler oluşturulmuş. Yani kişisel amaçlı da kullanılabilir, bir grup çalışması için de kullanılabilir Wetpaint. En güzel yanı, herhangi bir kodlama bilgisi olmadan da tüm işimizi yapabilmemiz. Klasik wikilerin aksine Wysiwyg (ne görürsen onu alırsın) denilen bir düzenleme editörü var, değişiklikleri rahat bir şekilde yapabiliyoruz. Deneme tahtası olarak kullanılabilecek bir site de hazırlamışlar: wikiSandbox. Bu siteyi Wetpaint’i öğrenmek ve denemeler yapmak için kullanabiliriz.

Ücretsiz üye olmak için bu adrese gidiyoruz, gerekli bilgileri girdikten sonra kendimize ait bir wikimiz oluyor. Adresimiz, adresimiz.wetpaint.com şeklinde oluyor. Farklı tasarımlardan birini seçerek sitemizi hazırlayabiliriz. Oluşturduğumuz sayfaları başkasının düzenlemesini engellemek için kilitleyebiliyoruz, bir arkadaşımızı kullanıcı, moderatör veya yönetici olarak ekleyebiliyoruz. Klasik wikilerdeki geçmiş ve tartışma bölümleri de var.

Wetpaint dışında tavsiye ededbileceğim wiki servislerinden biri de Stikipad. Ücretsiz sürümü biraz kısıtlı olsa da yeterli denebilir. Ücretli bir alternatif de JotSpot. JotSpot’un ücretsiz, kısıtlı sürümleri yok.

Wetpaint’in farklı tasarımlarından birkaç tanesinin ekran görüntüsü:

Hakia, getirdiği yenilikler ile daha çok konuşulacak gibi; fakat daha çok gelişmesi lazım. Google’ın 7-8 senede şu anki haline geldiğini düşününce Hakia’dan şu an için Google kadar başarılı olduğunu söylemek imkansız, çok eksikleri var. Özellikle bu “anlamlı arama” altyapısını tüm dillere uygulamak çok kolay olmayacaktır. Ek bir not, hakia’da arama yapmak üzere arama kutusuna “hakia” yazınca ve hatta içinde “hakia” geçen bir kelime veya cümle yazınca Hakia’nın hakkında sayfasına yönlendiriyor. Yani hakia ile alakalı internetteki farklı yazılara ulaşmak için yine Google’ı kullanmamız gerekiyor.

Yeni nesil arama motorlarından en çok ilgimi çekenlerden biri: Wink. “The Social Search Engine” deniyor, yani “Sosyal arama motoru”. Google altyapısını kullanıyor. Kullanıcıların arama sonuçlarını düzenlemesine, sonuç kısmında çıkan sayfalara yıldız eklemesine veya bloklamasına izin veriyor. Üye olarak kendimize ait bir sayfaya da sahip oluyoruz, bu sayfada etiketlerimizi, yıldızladığımız sayfaları ve arama geçmişi gibi bilgileri görebiliyoruz. Kısaca Wink, wiki tarzı, kullanıcılarına güvenen ve bu şekilde gelişen yeni nesil bir arama motoru.

Ve yine etkileyici bir arama motoru: Swicki. Kendi sitemize bu arama sistemini entegre ediyoruz, ve sitemizin kullanıcılarının arama alışkanlıklarına göre daha sağlıklı sonuçlar sunabiliyor. Çıkan sonuçlar Wink’teki sisteme benzer bir şekilde kullanıclar tarafından düzenlenebiliyor. Örnek olarak, dünyada en çok ziyaret edilen Teknolojik günlüklerden olan Techcrunch Swicki kullanıyor.

İnternetin her alanında olduğu gibi arama alanında da farklılık isteyenler için başka alternatifler de var. Rollyo, Clusty, Exalead gibi. Ama birçok kişi Google bana yetiyor diyecektir, eminim.