Blog sitesi olup da WordPress‘i duymayan var mıdır bilmiyorum. Tekno Seyir’in de alt yapısını güçlendiren WordPress, ilk bakışta basit bir blog yazılımı (ya da kişisel içerik yönetim yazılımı mı desek?) gibi görünüyor, ancak kolay kullanılabilir ve kullanıcı dostu olan bu yazılımı tam teşekküllü bir içerik yönetim yazılımı olarak kullanmak mümkün mü? Bu sorunun cevabı “Evet”.

WordPress’in destek forumlarında WordPress’i bazı yerel ama büyük gazetelerin web sitesini güçlendirmek için kullananlar var, teknoloji sitesi yapan var, statik içeriğe sahip bir firma sitesi yapan var, eğlence sitesi yapan var..

WordPress’i bir içerik yönetim yazılımı olarak kullanma girişiminde de bir süredir şahsen bulunuyordum. Sonuç başarılı. PC Labs‘da daha önce kendimizin yazdığı ve açıkçası işimizi yarım yamalak da olsa gören bir ASP tabanlı script kullanıyorduk. Bu scripti yazıp, geliştirmesini hemen bırakmıştık ve artık ihtiyaçlarımızı karşılayamaz hale gelmiş, editörler için yazı yazmak bu panelde işkence halini almıştı. Yeni bir içerik yönetim yazılımına geçiş bizim için şart gözüküyordu; alt yapıyı değiştirmediğimiz sürece PC Labs’da yapmak istediklerimizi gerçekleştiremeyecek durumdaydık.

Yeni bir site kurarken işler biraz daha basittir. Zira PC Labs’ın arşivinde bulunan 2000′e yakın yazıyı, kategori bilgilerini, konu bilgilerini, resimlerini, yazarlarını ve bunlar arasında olan tüm ilişkiyi doğru bir şekilde yeni sistem aktarmak gibi komplike işler de olabiliyor. Geçiş işlemi o kadar zahmetli bir iştir ki, genelde web siteleri ilk seçtikleri yazılımla yollarına uzun süreler devam ederler. Açıkçası ben de yeni geçeceğimiz yeni yazılımı biraz titizlikle seçmek durumunda kaldım.

Geçiş için ilk alternatiflerden birisi Bricolage idi. Bricolage; Macworld, Dünya Sağlık örgütü gibi büyük siteleri güçlendiren ve yüksek ölçekli ve açık kaynak kodlu bir içerik yönetim yazılımı. PERL ile yazılmış bir CMS. Daha önce bir tecrübem olmadığından ve PERL ile yazıldığından ve teknik destek için yüksek rakamlarda ücret ödemeyi göze almadığımdam Bricolage’ı arka sıralara ittim.

WordPress’i 2 seneyi aşkın süredir PC Labs Blog‘da kullanıyoruz. 1.5 sene boyunca neredeyse hiç karışmadan sorunsuz bir şekilde çalıştı, eklentilerin gücünü keşfettiğimde ise biraz gecikmiştim WordPress’i 2.0 sürümüne geçtikten sonra daha detaylı inceledim ve WordPress’in bizim ihtiyaçlarımızı karşılayacağını düşündüm. PC Labs’ın alt yapısında WordPress’i tercih etmemin sebepleri:

* Aktif olarak geliştirilen ve arkasında önemli bir topluluk olması. Dökümantasyon, geliştiricilerin ilgisi. Türkçe tarafında da önemli bir topluluk var.
* Editörler için inanılmaz kolay bir arabirim sunması.
* İçerik ve özellik olarak beğendiğim blog’ların neredeyse hepsi WordPress ile güçlendirilmiş.
* Eklemek istediğim özelliklerin hepsinin eklentiler yoluyla sağlanması ve ihtiyaca yönelik eklenti geliştirmenin kolay olması.

Tema Tasarlarken Nelere Dikkat Etmek Gerekli?

Daha önce WordPress için hiç tema tasarlamadım ancak ‘kopya’ çekerek bu işin kolay olacağını tahmin ediyordum. PC Labs’ın tasarımının şablonunu ve CSS’ini hazırladıktan sonra yaptığım tek şey, dosyaları uygun bir şekilde isimlendirmek ve WordPress ile varsayılan tema olarak gelen Kubrick temasını kendime rehber alarak, fonksiyonları sayfalar içerisine yerleştirmem oldu. Taban olarak daha gelişmiş bir tema isterseniz, belki K2′ye gözatmak isteyebilirsiniz.

Ortaya çıkan tasarım, doğal olarak, WordPress temalarından uzaktan yakından ilgisi olmayan bir tasarımdı. Eski tasarımı neredeyse aynen korumuş oldum.

Kendi temanızı oluştururken bu adreste bulunan boş şablonları kullanabilirsiniz. 4 farklı çeşitteki boş şablonu kendi tasarımınıza uygun bir şekilde kullanabilirsiniz. Öte yandan, tema konusunda smashingmagazine.com‘u takip etmenizi tavsiye ederim. Yeni ve güzel WordPress temalarını, güzel tasarımlar hakkında ipuçları bu sayfada yer alıyor güncel olarak.

Hangi Eklentileri Kullandım?

WordPress’i kutudan çıktığı gibi kullanınca pek fazla özelliğe sahip olmuyorsunuz. Ekstra özellikler için mutlaka eklenti kullanmak gerekli. Sitenizi daha kullanışlı hale getiren, okuyucuların sitede gezinmesini kolaylaştıran, site yöneticisi olarak sizin siteyi daha iyi yönetmenize imkan veren, arama motoru performansını artıran yığınla eklenti bulunuyor. Kişisel olarak eklentileri http://planet.wordpress.org ve wp-plugins.net RSS beslemeleriyle takip ediyorum. Geçtiğimiz günlerde de WordPress’in daha iyi kullanıcı arabirimi sunduğunu resmi eklenti bölümünü kullanıcılara sunmuştu.

Açıkçası PC Labs için kendim ekstradan 1-2 eklenti yazmak durumunda kaldım. Bu eklentiler daha çok sitenin eski yapısının korunması ile ilgiliydi: Örneğin eski yazılar için kalıcı bağlantılarda kullanılan ve veritabanında “post_name” alanında saklanan değerleri oluşturmak için, eski yazıları yeni yazılara yönlendirmek için vs.

PC Labs’da kullandığım eklentiler ve kısa açıklamaları:

Kullandığım eklentilerin listesi şöyle:

• Akismet: Akismet olmasaydı sanırım bloglardaki spam mesajları engellemek başlı başına bir iş olacaktı. Akismet’in kendi istatistiklerine göre, gönderilen yorumların %95′i spam. Alternatif olarak Spam Karma 2 var, o da gayet başarılı.
• Dunstan Style Error Page: Sitenizde 404-sayfa bulunamadı hatalarını daha şık ve ziyaretçilerin işine yarar bir şekilde göstermek isterseniz, bu eklenti işinize yarayabilir. Hata sayfasında geri besleme kutusu formu var ve bu form Akismet ile spam’lere karşı denetleniyor.
• Embedded Video With Link: Sitede yaptığımız video incelemeleri sayfa içerilerine koymak için vya YouTube videolarını yazılara entegre etmek için kullanılabilecek eklenti. Daha bir çok video servisini de kullanabiliyorsunuz. WordTube bir diğer favorim. Podcasting için ise Audio Player eklentisini kullanıyorum. Bir diğer alternatif ise XSPF medya oynatıcısı.
• Get Custom Field Values: WordPress Loop’u içinde veya dışıda, yazıya ait özel alan değerlerini (Custom Field) kolayca görüntülemek için bu eklenti çok faydalı. WordPress 2.1.2 ile uyumlu. Yazı içerisinde özel alanları göstermek için ise Enzymes eklentisi kullanılabilir ama WP 2.1 ile uyumlu mu emin değilim.
• Google (XML) Sitemaps: Google, yahoo ve msn tarafından desteklenen, XML formatında site haritası oluşturmak için bu eklentiyi kullanmak gerekiyor. Her yazı yazdığınızda otomatik sitemap oluşturuluyor ve Google, Yahoo gibi arama motorları pinglenerek sitenizin güncellendiği haber veriliyor. Sitenize arama motoru optimizasyonu yapmak için kullanmak şart.
• IImage Gallery: Biraz basit ama yazılar içerisinde resim galerisi sunmak için kullanışlı bir eklenti.
• JumpTo: Eğer çok sayfalı yazılar oluşturmk istiyorsanız, bu eklenti oldukça kullanışlı. PC Labs’a uyarlamak için biraz modifiye etmek zorunda kaldım.
• Kill Preview 2: Yazı yazma ekranında, alt tarafta bulunan yazı ön izleme iframe’ini kapatıyor ve bunun yerine ön-izleme bağlantısı veriyor.
• Pagebar: Arşivleri arasında dolaşırken “İleri” ve “Geri” tuşları yerine 1,2,3. sayfa gibi navigasyon ekliyor.
• rc:custom field gui: Eğer çok fazla özel alan (custom field) kullanıyorsanız, bu eklenti ile bunları görsel bir şekilde daha kolay bir kullanıma sokabilirsiniz.
• Search Regex: Diyelimki PC Labs’daki gibi arşivinizde 2000 yazı var ve bu yazıların hepsinde “/images” olarak verilen resim yollarını “/resim/” olarak değiştirmek istiyorsunuz. Tek tek elinizle düzeltmeyi düşünmüyorsunuz umarım Regex desteği de olan bu eklenti, yazı içerisinde belirli öbekleri değiştirmek istediğinizde kullanabileceğiniz can kurtarıcı bir eklenti. Favorim diyebilirim.
• Search Reloaded: Bu eklentiyi geçici olarak kullanıyorum; zira WordPress’in standart arama özelliği başarılı değil. Bu eklenti, WordPress arama motorunu gayet iyi bir şekilde geliştiriyor. Ancak tarihe göre sıralayamama gibi bir eksisi var. Aslında site içerisinde Google aramasını entegre edeceğim ama bu tarz eklenti tavsiyesi olan varsa da dinlemek isterim.
• Search Meter: Kullanıcılar sitenizde hangi kelimeleri aramış, başarılı aramalar yapmış mı yapmamış mı gibi sorulara cevap bulmanızı sağlayan eklenti.
• Simple Tagging: Yazılarımızı daha kolay arşivlemek ve yazıları birbiriyle daha iyi ilişkilendirmek için onları etiketlemek şart. UTW bir diğer alternatif ancak fazla hızlı güncellenmiyordu. Simple Tagging, etiketleme konusunda aradığınız her özelliği sunuyor.
• Unfancy Quote: WordPress tarafından standart tırnak ve çift tırnakları, standart hale getiren eklenti.
• WP-Print: Yazıların yazıcı uyumlu görüntüsü için kullanıyorum bu eklentiyi de. Başka alternatif yok sanırsam. Gayet iyi.
• WWW Redirect: Şahsen, http://teknoseyir.com yerine www.teknoseyir.com kullanmayı tercih ediyorum. PC Labs’da uzun senelerden beri www kullanıyorum, www olmadan kullandığımda arama motoru sonuçları farklı sonuçlar verebilir ve iki farklı alan adı gibi algılanabilir. Bu eklenti, www yazılmadan siteye girildiğinde otomatik olarak URL başına www ekleniyor. 2.1.2 ile uyumlu. Internet’teki kullanıcılar 2′ye ayrılmış durumda: WWW’ye hayır diyenler, WWW’ye evet diyenler. Hangi tarafta olacağınıza kendiniz karar verin
• WP-Cache: Bir takım uyumluluk sorunları olsa da, site içeriğini statik sayfa oluşturarak kullanıcıya sunan bir eklenti. Performansı inanılmaz artırıyor. Çok yoğun bir siteniz varsa bu eklenti şart. Ancak dinamik sayaçlar bu eklenti ile beraber işlevselliğini yitirmekte.
• PC Labs için ayrıca yazdığım 2-3 farklı eklenti daha olmuştu. Bunlardan birincisi, http:// ile başlayan ve bağlantı yapılmamış adresleri otomatik bağlantı haline getiren eklenti; ikincisi, eski yazıları yeni yazılara yönlendirmek için kullandığım eklenti, 3.cüsü de konuları yönetmek için yazdığım bir eklenti. Otomatik URL yaratan eklentiyi biraz daha olgunlaştırdıktan sonra belki ihtiyacı olan olur diye WordPress’in eklenti dizinine ekleyeceğim.

Eski Yazıları Yenisine Yönlendirme

Oldukça eski bir siteye sahipseniz, alt yapı değişiminde en fazla dikkat edilmesi gereken konulardan birisi eski bağlantıları bir türlü yenisine yönlendirmek. Çünkü, kendi yazılarınız içinde diğer yazılarınıza bağlantı vermiş olabilirsiniz, diğer siteler yazılarınıza bağlantı vermiş olabilir vs. Tüm sitelere teker teker e-posta göndermek uzun iş. Eski yazılara yazi.asp?doc= şeklinde; ondan önce de article.asp?doc= şeklinde ulaşılıyordu. .htaccess’e şu satırları ekleyince sorunu neredeyse halletmiş oldum:

RewriteCond %{QUERY_STRING} ^doc=(.*)$
RewriteRule ^(.*).asp$ /?eskiadres=%1 [R=301, L]

Yukarıdaki satırların açıklaması şu:
1. Gelen URL’deki Query String’i doc olan istekleri al
2. Dosyanın uzantısı .asp ise (hangi dosya olduğu önemli değil), gelen değeri /?oldurl’ye aktar. Kullanıcıya da 301 başlıkları döndürülüyor. Bu, arama motorları için önemli.

Böylece, www.pclabs.gen.tr/yazi.asp?doc=1930 adresi, otomatik olarak /?eskiadres=1930′a yönlendiriliyor. WordPress’e yazdığım eklenti, bu sorguları alıp yeni kalıcı bağlantılara yönlendiriyor.

Son Olarak

İlk teşekkürüm WordPress’in Türkçe ayağına destek olan arkadaşlara. Özellikle Türkçe dil paketinin çok başarılı olduğunu altını çizerek söylemek lazım.

Hasan ile de hem WordPress’e geçiş öncesinde, hem de sonrasında sohbetlerimiz oldu; kendisine de ayrıca teşekkür ediyorum. Hakan‘ın da WordPress için yazdığı Türkçe eklentileri de unutmamak lazım.

WordPress ile ilgili “seyir” notlarım olduğunda Tekno Seyir okuyucuları ile de paylaşmaya gayret edeceğim. Son olarak, WordPress ile ilgili gelişmeleri ise planet.wordpress.org‘dan takip etmekteyim. WordPress ile ilgilenen birisiyseniz, e-posta listelerine girmeyi de ihmal etmeyin.

Not: PC Labs, uzun süredir keyifle takip ettiğim bir site. Bir süre önce altyapı olarak WordPress’e geçti; geçiş deneyimlerini bu güzel makaleyle bizimle paylaştıkları için site kurucusu ve genel yayın yönetmeni Özkan Erden‘e teşekkürler. – Hasan -

WordPress 2.1 sürümündeki değişiklikler neler?

Belki de yeni bir seriye (2.1) geçildiği için birçok WordPress kullanıcısı yönetim paneli görünümü ve site arayüzü olarak farklılıklar bekliyordu. Bu sürümde varsayılan temada bir değişiklik yok, yönetim paneline giriş ekranının değişmesi ve paneldeki tasarımsal iyileştirmeler dışında görünümde köklü bir düzenlemeye gidilmemiş. Evet, birçoğumuzun merakla beklediği Shuttle projesi de giriş ekranı dışında 2.1′e dahil edilmemiş. Shuttle, WordPress yönetim panelini yeniden dizayn edip daha hoş görünümlü ve kullanışlı hale getirmeyi planlayan bir proje. WordPress’in bu sürümündeki yönetim paneli yeni giriş ekranının Shuttle projesinden alınması bir işaret olabilir ama Shuttle’ın WordPress’e tamamen dahil edilmesi için biraz daha bekleyeceğiz anlaşılan.

Görünüşe fazla mı önem veriyoruz yoksa? Aslında birçok yenilik var WordPress 2.1′de ve 550′nin üzerinde hata giderilmiş; özellikle yönetim panelinde menüler arası geçiş eski sürümlere göre çok daha hızlı. Benim en çok dikkatimi çeken değişikliklerden biri yazıları otomatik kaydetme özelliğinin eklenmiş olması. Elektrik/internet kesilmesi gibi sebeplerden dolayı yazdığımız yazıları kaybetmeyeceğiz artık; WordPress bizim için 2 dakikada bir otomatik olarak kayıt yapıyor. (Ben de uzun bir yazımı tekrar yazmak zorunda kalmıştım bir kere.)

Önceden Blogger, Textpattern, Movable Type gibi blog sistem/servislerinden WordPress’e aktarım yapılabiliyordu; 2.1 sürümü ile artık bir WordPress blogundan da başka bir WordPress bloguna “yazıları, yorumları, özel alanları, sayfaları ve kategorileri” aktarabiliyoruz. Bu özellik yeni bir sunucuya taşınırken veritabanı sorunu yaşayanlar için çok önemli, çünkü aktarım özelliğini kullanarak veritabanı ile uğraşmamıza gerek kalmıyor. Ve WordPress.com kullanıcılarından kendi sunucusuna geçmek isteyenler de bu aktarım özelliğini kullanabilirler. İçe/dışa aktarma işlemi yönetim panelinde Yönet (Manage) menüsü altında yapılabiliyor.

Bir diğer önemli gelişme, artık herhangi bir sayfamızı ana sayfa olarak atayabiliyoruz. Normalde blog ana sayfamızda son yazılar bulunuyor, bu özellik ile örneğin ana sayfaya blog hakkında bir yazı yazıp son yazılar için ziyaretçilerimizi ana sayfadan yönlendirebiliriz. Ayrıca belli bir sayfayı yazı sayfası olarak atama özelliği de var. Bu ayarlar, yönetim panelinde “Tercihler -> Okuma -> Ön sayfa görünümü” bölümünden yapılıyor.

Bu yenilikler dışında görsel yazı editöründe sekmeler, daha iyi yerelleştirme imkanı, arama motoru gizlilik tercihi, grafik/dosya yükleme bölümünde düzenlemeler, Akismet’in yeni sürümü gibi birçok değişiklik var; ben yenilikler konusunda daha fazla ayrıntıya girmeyeyim, bu konuyu Acemi Blogcu çok güzel bir şekilde anlatmış, Hakan bazı tavsiyelerde bulunmuş. Ve ek olarak WordPress’in 2.1 sürümündeki tüm önemli değişiklikler için WordPress.org Blogundaki şu yazı okunabilir. (Türkçe olarak Mürekkep.org‘da ve Osman Börütecene‘de.)

Eski sürümlerden yükseltme yapmak

WordPress 2.1 sürümü henüz test aşamasındayken bazı eklentilerin yeni sürümle uyumlu olmadığı konuşuldu, WordPress.org eklenti geliştiricilerine eklentilerini yeni sürüme uyumlu hale getirmeleri tavsiyesinde bulundu ve Codex’te 2.1 uyumlu eklentiler başlığı altında uyumlu eklentiler toplandı. WordPress kullanıcıları bloglarında birçok eklenti kullandığı için, uyumluluk sorunları yaşamak istemeyen eski sürüm WordPress kullanıcıları yeni sürüme yükseltme yapmak konusunda biraz kararsız bu sıralar. Maria Langer’ın uyumlu/uyumsuz eklentiler ve 2.1 sürümüne yükseltme konusunda faydalı makalesi okunabilir. Ve WordPress’in belgelendirmesi konusunda emeği geçenlerden Lorelle’in konu hakkındaki yazısı harika olmuş.

Yükseltme yapma konusunda kararsız olanlar için ben de birkaç noktayı anlatayım, bu noktalara dikkat ettikten sonra kolay bir şekilde yükseltme yapabiliriz.

• Öncelikle WordPress 2.1 sürümünün sistem gereksinimi değişmiş, artık sunucumuzun MySQL 4.0 ve üzeri sürümleri desteklemesi gerekiyor, bundan emin olun. (Yakında çıkacak 2.2 serisinin minimum MySQL sürüm gereksinimi 4.1 olacakmış.)
• 2.1 uyumlu eklentiler listesine bakın, kullandığınız eklentiler uyumlu olarak görünüyorsa eklenti ana sayfasını ziyaret edin, eklentinin eski sürümünü kullanıyorsanız yeni sürümü yükleyip güncelleyin.
• Eklentileri güncelledikten sonra yükseltmeye geçebiliriz. Yükseltme yapmaya başlamadan önce tüm verilerinizin yedeğini alın ve veritabanınızı yedekleyin. Verilerinizi bir ftp programıyla bilgisayarınıza yedekleyebilir veya sunucunuz üzerinde yeni bir dizin oluşturup yedek dosyalarını oraya aktarabilirsiniz. Veritabanı yedekleme konusunda bilginiz yoksa resimli olarak phpMyAdmin’den yedekleme yapmayı anlatan şu belgeye bakabilirsiniz. Yedekleme yaptığımız dosyalar yükseltme sırasında bir sorun olursa blogumuzu eski haline getirmemiz için gerekecek, o yüzden önemli. Ek olarak aynı sitede yedeği geri yüklemek için de bir belge var.
• Eklenti güncellemesi ve yedekleme işleminden sonra artık yükseltmeye başlayabiliriz. WordPress Türkçe sürüm kullanacaksanız bu adresten, İngilizce sürüm kullanacaksanız bu adresten son sürüm WordPress’i indirin. Yükseltme konusunda WordPress Codex’indeki bu belgeyi veya WordPress Türkiye Belgeleri’ndeki şu belgeyi okuyarak blogunuzu 2.1 sürümüne yükseltin.
• Biraz dikkat ederseniz ve her şey yolunda giderse blogunuz WordPress 2.1 sürümüne yükselecektir. Bir sorun çıkarsa aldığınız yedeklerden blogunuzu eski haline getirebilir, sorunlar için WordPress Türkiye forumlarına ve WordPress.org forumlarına bakabilirsiniz. Kolay gelsin!
• Son olarak birkaç tavsiye; WordPress 2.1 ile ilgili denemelerinizi kendi bilgisayarınızda yerel sunucu (Wamp, Easy PHP gibi *) üzerinde yapabilirsiniz. Diğer yedeklemelere ek olarak, blogunuzda WordPress 2.0.x sürümlerinden birini kullanıyorsanız 2.1′e yükseltme yapmadan önce yazı ve yorumlarınızı şu eklentiyle xml dosyası şeklinde yedekleyebilirsiniz. 2.1 sürümünde bu özellik zaten var, yükseltmeden sonra eklentiyi silebilirsiniz.

WordPress’teki diğer gelişmeler

• WordPress projesinin başlamasından beri 4 sene geçmiş, nice yıllara diyelim biz de.
• 2.0 serisi 1.8 milyondan fazla indirilmiş ve güvenlik ve hata gidermeleriyle bu seriye 2010 yılına kadar destek verilecekmiş; ve 2.2 sürümünün yayınlanma tarihi de belirlenmiş: 23 Nisan 2007.
• Şu ana kadar yayınlanan ve WordPress arşivlerinde olan tüm sürümleri bir sayfada toplamışlar. (Tabi 2.0 ve 2.1 serisi dışındakilerin kullanılması tavsiye edilmiyor. )
• Artık kullanıcılar WordPress hakkındaki düşüncelerini ve yeni sürümler için beklentilerini Ideas sayfasından aktarabiliyor, diğer kullanıcıların düşüncelerini oylayabiliyorlar.
• WordPress geliştiricilerinin geliştirmekte olduğu forum sistemi bbPress artık Türkçe. Eğer WordPress blogunuzla kolay entegre olabilen, basit, sade, hızlı bir forum sistemi istiyorsanız bbPress‘i inceleyin.

Tekno Seyir’de 2.0.6 sürümüne terfi etme imkanı bulamamıştım, bu sürümle birlikte yükseltmeyi yaptım, her zamanki gibi yükseltme öncesinde WordPress.org Codex’indeki bu makaleyi veya WordPress Türkiye Belgeler’deki şu makaleyi okumak yeni sürüme yükseltme işlemini kolaylaştırıyor.

WordPress’in 2.1 sürümüne çok az kaldı, bu ayın sonuna doğru kararlı sürümün çıkması bekleniyor. 2.1 sürümü çok büyük yenilikler getirmiyor belki ama özellikle eklenti ve tema geliştiricilerinin eklenti veya temalarının 2.1 sürümüyle uygun olup olmadığını kontrol etmesi gerekmekte. WordPress Resmi Blog’unda yakın bir zamanda eklenti geliştiricileri için bir makale yayınlanmıştı; Hakan da WordPress 2.1′in MySQL gereksinimlerini anlatmış, ve WordPress için bir şarkı yazıldığını aktarmış.
WordPress için eklenti geliştiren Türk WP kullanıcılarından Hakan ve Erhan‘ı biliyorduk. Şimdi de eğlenceli bloglarına Yeni bloglar, tavsiye bloglar yazısında değindiğimiz Kedi Tasması çok başarılı iki WordPress eklentisini bize sundular:

• BloglaBunu! Eklentisi
• MengTracker

Bloglabunu! Eklentisi web tarayıcımızın yer imleri bölümüne eklediğimiz bir bağlantı ile bloga yazı eklemeyi kolaylaştırıyor. MengTracker ise bir klik takip sistemi; ziyaretçilerin hangi bağlantılara, nerelerden tıkladıklarını analiz ediyor. Her iki eklentinin de İngilizce sürümleri mevcut; ve bu şekilde daha şimdiden birçok yabancı sitede de tanıtılmış bu eklentiler.

Eklenti demişken, Hakan‘ın popüler eklentisi WordPress Sayfa Sayaç Eklentisinin (WordPress Page Read Counter) yeni sürümü 2.1 de çıkmış; bu sürümle artık sayacın çalışmaya başlaması için temaya kod eklemeye gerek yok, her yazının okunma sayısını yönetim panelinden görebiliyoruz. Benim dikkatimi çeken bir başka nokta ise bu sürümle beraber eklentiyi diğer dillere çevirmek için bir .pot dosyasını çevirmek yetiyor, bu şekilde çeviri işi de kolaylaşmış. Sayfa Sayaç eklentisinin 2.1 sürümü hakkında ayrıntılar ve eklentiyi indirmek için bu yazıya bakılabilir.

Kısa bir WordPress turu attıktan sonra 2.1 sürümünü beklemeye başlıyoruz.

Bazı bloglarda ziyaretçilerin yazıları sosyal imleme sitelerine eklemelerini kolaylaştırmak için bu tür sitelerin hazırladığı düğmeler kullanılıyor. (Örnek: del.icio.us ve yumiyum.) Bu şekilde tek düğme ile ziyaretçiler yazıları o sosyal imleme sitesine ekleyerek paylaşabiliyorlar.

WordPress blog sistemini kullananlar için bu sitelerin düğmelerini bir araya getiren eklentiler bulmak mümkün; Sociable bunlardan biri. Fakat Sociable eklentisi yazıların sonuna bu tür sitelerin simgelerini ekliyor, bu hem sayfa açılım hızını azaltıyor hem de Erinch.com’daki bu yazıda anlatıldığı gibi bu simgeler sitede estetik olarak karışıklık ve fazlalık yapıyorlar.

Yazı paylaşma işlemini daha etkili hale getirecek ve ziyaretçileri rahatsız etmeyecek şekilde bir WordPress eklentisi var mı diye araştırırken Alex King tarafından geliştirilen Share This eklentisiyle tanıştım. Share This yazıların sonuna Share This (Türkçe olarak Bu yazıyı paylaşın) şeklinde bir bağlantı yerleştiriyor. Ziyaretçiler bu bağlantıya tıklayarak açılan menüden kullandıkları sosyal imleme sitesini seçip beğendikleri yazıyı ekleyebiliyorlar bu şekilde. Yani rahatsız edici simgeler yerine tek bir bağlantıyla yazı paylaşım işlemi hallediliyor. Bu eklentinin diğer güzel özelliği ise yazıları e-posta ile paylaşma imkanının olması.

Bu hoş eklentiyi Türkçe’ye çevirmiştim ve WordPress Türkiye’de yayınladık. Eklentinin Türkçe sürümünde eklentinin orijinalinde bulunan fakat Türkiye’de pek kullanılmayan sosyal imleme siteleri çıkarıldı ve orijinal sürümden farklı olarak Türk sosyal imleme siteleri olan linkibol, YumiYum!, Limk.com ve +bağcık+ eklendi. reddit.com yerine reddit’in Türkçe bölümü olan tr.reddit.com eklendi. Bu şekilde belki Türk sosyal imleme sitelerinin daha çok tanınması sağlanmış olur biraz.

Güncelleme: Share This eklentisinin yeni sürümü 1.3.1 yayınlandı, sonra 1.4  sürümü de yayınlandı; Türkçe sosyal imleme sitelerinden linkibol yeni sürüme (1.4) eklendi.

Not: Bloglardaki yazıları RSS okuyucuları kullanarak takip edenler için RSS okuyucu servislerinin bazıları sitelere eklenmek üzere düğmeler hazırlıyorlar. Bu düğmeleri bir araya getiren bir servis olan Add to any sitesini anlatmıştı Acemi Blogcu, yazıya yapılan yorumlarda farklı siteleri de keşfettim, en çok da Add This! servisini beğendim:

“WordPress için en ayrıntılı bilgileri sundukları için WordPress Codex‘te emeği geçenlere, Türkçe WordPress kaynağı oluşturmak için şimdiye kadar çalışmış, çalışmakta olan WordPress Türkiye Belgeleri yazar ve kullanıcılarına, bilgilerinden her zaman bir şeyler öğrendiğimiz aynı zamanda ekibimizde olan Acemi Blogcu‘ya, WordPress Türkiye‘yi bir şekilde destekleyen veya ziyaret eden tüm kullanıcılarımıza çok teşekkür etmeliyiz.”

Katkıda bulunmak için rehber hakkında görüş ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz. 46 sayfadan oluşan bu rehberin içeriği ise şu şekilde:

İlk Söz

Bölüm 1 – Genel Bilgiler

• Blog Nedir?

• WordPress Nedir?

• WordPress Türkiye

Bölüm 2 – WordPress’e Başlamak

• Ücretsiz WordPress Servisleri

• WordPress MU

• Yerel Sunucuda WordPress

• Alan adı ve Sunucu Seçimi

Bölüm 3 – WordPress’i Kurmak

• WordPress Kurulumu (Sade anlatım)

• WordPress Kurulumu (Resimli anlatım)

• Yerel Sunucuda WordPress Kurulumu

Bölüm 4 – WordPress Kullanımı

• Yönetim Paneli

• Kurulum Sonrası Ayarlar

• Sürüm Yükseltme

• WordPress’i Türkçeleştirme

Bölüm 5 – Eklentiler

• Eklenti Kurulumu

• Eklentileri Bulma

• Eklenti Türkçeleştirme

• En Çok Kullanılan WordPress Eklentileri

Bölüm 6 – Temalar

• Tema Kurulumu

• Temaları Bulma

• Tema Türkçeleştirme

• Tema Düzenleme ve Tema Tasarımı

Bölüm 7 – Sıkça Sorulan Sorular ve İpuçları

Kaynaklar ve Tavsiye Bağlantılar

WordPress’te diğer gelişmeler

WordPress’i blog servisi (Blogger, Gaxxi, Blogcu gibi) olarak kullanılmasını sağlayan WordPress MU‘nun 1.0 sürümü duyuruldu. Bu sürüm ile tek bir veritabanını kullanarak aynı site üzerinden birden fazla kullanıcının kendilerine özel blog açmasını sağlayabiliyoruz. Bu konuda Erhan da bir yazı yazmış. WordPress MU sisteminde üye olacakların alan adı şeklini kurulumda seçebiliyoruz. kullaniciadi.siteismimiz.com veya siteismimiz.com/kullaniciadi gibi.

WordPress MU sistemini kullanan ücretsiz blog servisi WordPress.com çeviri projesi kapsamında Türkçeleştirilmişti. Şimdi tr.wordpress.com adresinden Türkçe olarak ücretsiz blog almak mümkün. Bu proje kapsamında çevrilmesi gereken kısımlar liste halinde projeye katılmak isteyenlere açık, ve listeye yeni çeviri maddeleri de eklenmiş. Bu arada bir hatırlatma yapmakta fayda var. WordPress’in resmi sitesi WordPress.org oluyor. WordPress.com, WordPress’in ücretsiz kullanılması için sadece bir servis, Blogger gibi. Bu arada WordPress.com da artık alan adlarını destekliyor.

WordPress 2.1′i ve Gaxxi Movi‘yi merakla bekliyorum.

50′nin üzerinde hata düzeltilmiş, ve önemli güvenlik güncelleştirmelerinin olduğu bu yeni sürüme tüm WordPress kullanıcılarının yükseltme yapmaları tavsiye ediliyor.

WordPress bu sürüm için yeni bir dil dosyası henüz hazırlamadığı için Türkçe pakette önceki sürümde kullanılan ve bu sürüm ile uyumlu olan dil dosyası kullanıldı, yeni dil paketi hazırlandığında paket güncellenecek; takipte olmakta fayda var.

Sürüm yükseltme

WordPress’in eski sürümlerinden birini kullanıyorsak birkaç noktaya dikkat ettikten sonra, bu sürüme terfi etmek çok kolay. * Sorunla karşılaşılmıyor bu yükseltme işleminde genelde, ama yükseltmeden önce yedekleri almak her ihtimale karşı çok iyi olur. Ben yedek almayı unuttum, benim için güncelleme biraz da olsa endişeli bir havada gerçekleşmiş oldu.

İlk kez WordPress kurmak için

Blog tarzı bir site hazırlamaya ve sistem olarak da WordPress kullanmaya karar verdiysek biraz araştırma yaparsak hiç de zorlanmadan sitemizi kurabiliriz. İngilizce bilgimiz varsa WordPress Codex‘e bakabiliriz, Türkçe kaynak olarak WordPress Türkiye’nin belgeler sayfaları ve WordPress kurmak makalesi var. WordPress’in yerel bilgisayara kurulumundan sunucu ve alan adı seçimine kadar birçok konuya değinen Acemi Blogcu’nun WordPress’e geçiş makale dizisini okuyabiliriz.

WordPress ile ilgili sorunları aktarabileceğimiz Türkçe forumlar da var, ve ayrıca WordPress’in yenilenen Tema dizinine de bakmakta fayda var.

Bir blog haberi

Politik mizah içerikli Tin Sohbeti blogu Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyevin karikatürleri, ailesinin resmleri, politik şiirler, resimler ve mizahi yazıların yer alması gerekçesiyle Azerbaycan tarafından yasaklanmış. Çeşitli sitelerden gelen destek yazılarını Tin Sohbeti “Tinimiz Meşhurlaşır” yazısıyla ziyaretçilerine duyurdu, ben de kendilerine geçmiş olsun diyorum.

• Performans artırımı.
• Movable Type / Typepad içeri aktarma hataları giderilmiş.
• Podcasting düzeltmeleri.
• Güvenlik açıkları kapatılmış, vs.

Bir an önce güncellemek gerekiyor, bu arada 2.0.x serisinden sonra çıkacak olan 2.1 sürümünün yönetim panelinin muhtemel halinin ekran görüntülerine buradan ulaşılabilir; gayet hoş olacak gibi görünüyor.

“WordPress için kurulum, yönetim paneli ve tema olarak komple Türkçe resmi paketi WordPress Türkiye ekibi olarak uzun süren bir çalışmanın ardından orijinal son sürüm olan 2.0.2 üzerine hazırladık. Artık WordPress’i kurmak ve kullanmak çok daha kolay.

Bu paketin başlıca özellikleri şunlar:

• Karakter kodlaması uluslarası geçerliliği olması ve sorunsuz olması nedeniyle UTF-8.
• Kuruluma başlarken otomatik olarak veritabanına bağlanıp wp-config.php dosyası oluşturuluyor, artık bu dosyayı elle oluşturmaya gerek kalmadı.
• Yönetim panelinde yazı yazarken ve sayfa oluştururken kullandığımız TinyMce editör tamamen Türkçeleşti.
• Orijinal (İngilizce) pakette bulunan tema ve eklentiler Türkçeleşti.
• Var olan temalara ek olarak en çok sevilen WordPress temalarından biri olan K2′yi de Türkçeleştirerek pakete dahil ettik.
• Widget (bileşen) denilen WordPress’e farklı yeni özellikler katan eklentiyi de Türkçeleştirerek pakete dahil ettik.
• Çeviri hataları, eksikleri giderildi.

Bu paketi buradan indirebilirsiniz. Kurulum yapmak için paket içeriğini sunucuya atmamız ve sunucudan veritabanı oluşturduktan sonra site adresini tarayıcımıza yazmamız yeterli. Otomatik kurulum sayesinde çok kolay bir şekilde kuruluma başlayıp bitirebiliriz. Kurulum hakkında ayrıntılı bilgi almak için buraya bakabilir, yardıma ihtiyacınız olduğunda WordPress Türkiye forumlarına danışabilirsiniz. ”

Not: Bu paket açısından benim için her şey bir dil dosyası ile başlamıştı. O zamandan beri çok mesafe kat ettik; blogcuların, arkadaşların ve WordPress Türkiye‘deki arkadaşların destekleriyle şu anki hale hep birlikte geldik. Emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum.
Hala eksikler hatalar yok mu? Tabi ki var.

Özellikle WordPress için Türkçe döküman konusunda eksikler var, katkıda bulunmak isteyenler buraya bakabilir. Aslında katkıda bulunmak sadece çeviri yaparak ya da kod yazarak olmaz. Hataları bildirerek, önerilerde bulunarak da en güzel şekilde destek olunabilir. Yorumlarınızı burada ya da WordPress Türkiye forumlarında yapabilirsiniz. Ben yine her zamanki gibi noktayı koyayım:

İyi bloglamalar!

Yakuter.Com ve Teknoseyir.Com işbirliği ile hazırlanmış olan Türkçe Wordpress Kurulum Paketi’ni kullanarak blog dünyasına ilk adımınızı atabilirsiniz. Artık kullanmış olduğunuz Wordpress sürümünü Türkçeleştirmek için uğraşmak zorunda değilsiniz.

Bu paketin özellikleri:

• Dil kodlaması açısından önerimiz uluslarası geçerliliği olması ve sorunsuz olması nedeniyle utf-8dir.
• Paket ile birlikte gelen default teması ve eklentiler Türkçeleştirilmiştir.
• Paketlerde kullanılan Wordpress sürümü 2.0.2‘dir.
• Yönetim Paneli Türkçeleştirilmiştir.
• Uyarı mesajları Türkçeleştirilmiştir.

Önemli Uyarı: Bu paket resmi bir paket değildir. WordPress’in resmi Türkiye sitesi wordpress-tr.com‘dur. Eğer Wordpress’i Türkçe kullanmayı düşünüyorsanız, WordPress Türkiye‘nin resmi sürümü kendisini gösterene kadar, bu paketi kullanabilirsiniz.

Not: Eğer Wodpress’i bilgisayarınıza kurarsanız, Yönetim Panelindeki rss okuma problem yaratabileceği için Yönetim Paneline çok geç girebilirsiniz ve düzgün görünmeyebilir. Çözüm için /wp-admin/index.php dosyasının içinde, 18nci satırın başına // yazın (çift slash). Bu rss okumayı kapatacaktır.

Düzenleme: WordPress için Türkçe resmi paket yayınlandı, o yüzden bu paketin bağlantısını buradan kaldırdım, yeni paket hakkındaki yazıyı okumak için buraya, WordPress’in son sürümünü indirmek için buraya bakabilirsiniz.