Web 2.0 – Yeni nesil internet
İnternet hayatımızı değiştiriyor. Aslında internet de değişiyor, birçok şey eskisi gibi değil artık sanal alemde. Klasik alışkanlıklarımızı yavaş yavaş bırakıyoruz, bu değişen dünyaya isteyerek ya da istemeyerek ayak uyduruyoruz. Şu an daha çok internetin değişen, yenilenen hali için söylenen Web 2.0 kavramı ilk olarak O’Reilly ve MediaLive International arasında yapılan konferansla dile getirildi. Yapılan bu konferans aynı zamanda Web 2.0 Conference platformunun oluşmasına sebep olmuştu. Artık internet hiç olmadığı kadar önemli olacaktı, yeni ve o zamandan çok farklı uygulamaları ve siteleri görecektik internette. Ve bundan sonra Web 2.0 kavramı çok tartışıldı, birçok kişinin merak ettiği ve üzerinde konuştuğu bir kavram haline geldi.
Peki nedir web 2.0?
Yeni nesil internette artık yeni, farklı teknikler kullanılıyor; Xml, Rss, Ajax gibi. Bu tür teknikler internette birçok kolaylığı ve esnekliği sunuyor. Örnek olarak Ajax tekniğini kullanan birçok siteyi bulmak mümkün. En basitinden Google’ın e-posta servisi Gmail’de Ajax kullanılıyor, bu sayede hareket kolaylığı ve hız sağlanmış oluyor. RSS tekniğini artık birçok sitede ve özellikle bloglarda görmek mümkün.
Aslında yeni nesil interneti birkaç yeni teknikle ya da birkaç farklı siteyle açıklamak yanlış bence. Hatta yeni nesil interneti sadece Web 2.0 kavramıyla açıklamak da yanlış olur. Web 2.0 kavramını ortaya atanlar zaten isim hakkını da tescil etmişler. Web 2.0′ı birkaç kelimeyle açıklamak istersek; “Kullanıcı merkezli, kullanıcıların bir şeyler katmasıyla var olan, ve kullanıcılarına hareket özgürlüğü ve kullanım kolaylığı sağlayan yeni nesil internet sistemi” diyebiliriz. *
Değişim?
Klasik ve statik sitelerin yerini yeni nesil hareketli, sürekli değişen ve kullanıcılarının katkılarıyla gelişen siteler alıyor artık. Örnek olarak vikiler gösterilebilir. İnternet üzerindeki dünyanın en büyük ansiklopedi projesi olan Wikipedia, vikilere en güzel örnek. Kullanıcılarının ansiklopedi üzerinde düzeltme ve geliştirme yapmasına olanak sağlıyor, onlara güveniyor Wikipedia, ve bu şekilde çok kapsamlı bir bilgi hazinesi olma yolunda ilerliyor.
Web sitelerini açarken karşımıza çıkan pop-up pencereler ne kadar sinir bozucu değil mi? Site içerisinde gezerken farenin imlecinden çıkan parıldamalar… Ya da bir siteyi açtığımızda istemediğimiz bir müziğin bize zorla dinlettirilmesi… Bu tür rahatsız edici uygulamaların yeni nesil internette yeri yok. İçeriği birkaç yerden toplama fıkralar, komik yazılar, gerekli bilgiler gibi farklı konular olan kişisel siteler yerine blogları görüyoruz. Ücretli ya da ücretsiz birçok servisten birini seçerek istediğimiz konularda yazılar yazabiliyoruz. Bloglamanın bir avantajı da şu: Çok fazla grafik&tasarım ve kodlama bilgisine sahip olmadan da düşüncelerimizi paylaşabiliyoruz. Şu an için kişisel tarz olan her telden yazılar olan bloglar çoğunlukta denebilir. Fakat, birçok konuda blog sitesi eksiği var. Farklı kategorilerde daha fazla blog yayın hayatına girerse yeni nesil internetin paylaşım mantığı ve sonuçları daha çok etkisini göstermiş olur. Yani artık kullanıcılar site sahibinin kişisel hayatından çok farklı bilgiler peşindeler.
İnternet üzerinden uygulamalar.
İnternetin yeni boyutunda yapabileceğimiz bir şeyler daha var ki, bunları birkaç sene öncesine kadar hayal etmesi bile çok zordu: İnternet üzerinden uygulamalar çalıştırmak…
Bilgisayarlarda kullandığımız birçok işletim sistemi var. Windows, Linux, Mac OS, Solaris gibi. Peki internet üzerinde işletim sistemimiz olsa nasıl olurdu? Web işletim sistemi olarak farklı projeler var, en çok dikkat çekenlerden biri de eyeOs. Bu sistemle dosya yönetimi, e-posta, tarayıcı, hesap makinesi gibi temel ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz. Şu an için bu sistem çok basit sayılabilir, ama gelecek için bu tür sistemlerin yaygınlaşacağını, gelişeceğini söylemek çok da zor değil.
Evet, işletim sisteminden bağımsız olarak uygulamaları internet üzerinden çalıştırmanın birçok avantajı var. Yani hangi işletim sistemini kullanıyor olursak olalım, bir web tarayıcı ve internet bağlantısıyla ihtiyacımız olan uygulamaları çalıştırmamız mümkün. Dünyanın en önde gelen şirketlerinden olan Google’ın arama motoru dışında bu tür platform bağımsız uygulamalara çok önem verdiğini görüyoruz. Not almak için kullandığımız Google Notebook, online takvim olarak kullandığımız Google Calendar ve yakın bir zamanda hizmete sunduğu online hesap tablosu Google Spreadsheet, Google’ın bu tarz uygulamalarından sadece birkaçı.
Google, Microsoft ve Yahoo gibi büyük şirketlerin yanında yeni nesil internet uygulamaları sunan birçok site var. Netvibes.com bunlardan biri. Kişisel başlangıç sayfası olan Netvibes ile sık kullandığımız siteler, notlarımız, e-posta hesabımız gibi birçok içeriğe tek sayfadan ulaşmak mümkün oluyor. Ve bu alandaki bazı küçük ama başarılı şirketler/siteler, büyük şirketler tarafından satın alınıyor. Yahoo’nun satın aldığı Flickr ve del.icio.us ve Google’ın satın aldığı Writely örnek olarak gösterilebilir.
Writely, Thinkfree, Google Spreadsheets gibi online ofis uygulamaları Web 2.0′ın en önemli amaçlarından birini, paylaşımı ön plana çıkaran uygulamalar. Bilgisayarlarımızda Word, Excel benzeri ofis yazılımları kurarak yaptığımız çalışmaları internet üzerinden yapıyor, ve paylaşabiliyoruz. Bu sayede, aynı belgeyi birbirinden çok farklı yerlerde bulunan birkaç kişi görebiliyor, ve üzerine düzenleme yapabiliyoruz.
Yeni nesil internette en çok dikkati çeken değişikliklerden biri de etiketleme sisteminin kategorileme sisteminin yerine geçmeye başlaması denebilir. Etiket sisteminde mantık çok basit: Bir öğe birden fazla özelliğe sahip olabilir ve tabi ki birden fazla kategoriye girebilir. Bunu basitçe açıklamak için popüler iki e-posta servisine bakabiliriz. Yahoo’da mesajlarımızı kategoriler halinde saklayabilirken, Gmail’de mesajlarımızı etiketliyoruz, yani bir mesajı birden fazla kategoriye koyabiliyoruz. Diyelim ki bir arkadaşımızdan içinde resim olan bir e-posta geldi. Bu postayı “arkadaş” ve “resim” olarak etiketleyebiliriz.
En başta da dediğim gibi, yeni nesil interneti birkaç kavramla açıklamak mümkün değil, burada anlattıklarım çok temel uygulamalar, sistemler ve düşünceler. Farklı kategorilerde Web 2.0 uygulamalarını geniş kapsamlı bir şekilde görmek için eConsultant sitesine bakabilirsiniz. Ayrıca web2.0awards sitesinde Web 2.0 siteleri yarışması ve sonuçlarına ulaşmak mümkün. Daha keşfedecek çok şey var…
Yazıyla alakalı olabilecek bağlantılar:
What is Web 2.0? makalesi
eHub ve Techcrunch
Yazar: Hasan Karaboğa | Tarih: 21 Temmuz 2006 @ 12:55 | Kategori: Web 2.0 Yorumlar RSS | Geri izleme | Yorum yapın
21 Temmuz 2006, 13:19 tarihinde yakuter şöyle demiş:
tek kelimeyle mükkemmel bir yazı. Ellerine sağlık hasan. Ben de web 2.0 ı anlatan bir yazı yazmayı düşünüyordum fakat okuduklarımı bir türlü nasıl toprlayıp anlatacağıma karar verememiştim. Gördüm ki sen benim düşündüğümden çok daha güzel anlatmışsın bunu. Teşekkür ederim…
21 Temmuz 2006, 17:23 tarihinde Konserci şöyle demiş:
İnternet öyle bir hale geldi ki herşeyim ona bağlı adeta, internet tarayıcım hiç kapanmıyor, bilgisayarı açtığımda ilk yaptığım şey internet bağlantısını açmak oluyor..Sanki bilgisayar başka işe yaramıyormuş hissine kapılıyorum bazen
Web 2.0′la gelen kişiselleştirilebilir internet kavramı bunun temel nedeni olsa gerek.
21 Temmuz 2006, 18:49 tarihinde h-yaman şöyle demiş:
Şerefsizim aklıma gelmişti
(vizonteledeki gibi).Çok harika bir yazı olmuş Hasan klavyen dert görmesin.Gerçekten artık herşey internette.Ben bile artık eskisi gibi oyun oynamıyor sürekli internet ile ilgileniyorum.Artık iki felsefem var.Yemek yemek, internette netlemek 
22 Temmuz 2006, 13:19 tarihinde hasan şöyle demiş:
İnternetin vazgeçilmezliğine bir çözüm bulmalıyız, böyle olmuyor.
h-yaman, yakuter siz de yazın öyleyse; farklı, daha güzel bir şeyler çıkar mutlaka.
Ben biraz daha uzun yazacaktım ama, daha fazla sıkıcı olmasın dedim.
22 Temmuz 2006, 21:26 tarihinde joomlayer şöyle demiş:
Daha güzeli olmaz herhalde…eline sağlık. Dünyayı daha güzel görmemizi sağladığın için teşekkürler
23 Temmuz 2006, 01:03 tarihinde aYYaS şöyle demiş:
Daha uzun yazmana gerek yok canım 2. bölümü yaparsın olur biter
Eline sağlık. İnternette sağ tık menüsü’nü kullanmak ve sürükle bırak yapmak çok büyük rahatlık ve hoşnutluk 
Bu arada h-yaman, yemeğide internetten sölemiyorsun değil mi?
23 Temmuz 2006, 10:06 tarihinde h-yaman şöyle demiş:
Maalesef Alanya’da internet üzerinden sipariş alan yerler yok.Ahh bir olsa neler yapmazdım ki
.
20 Şubat 2007, 16:30 tarihinde Tekno Seyir » Blog Arşivi » Teknolojik Seyir 2006 şöyle demiş:
[...] Web 2.0 kavramı internet kullanıcıları tarafından daha çok benimsendi, yeni nesil internet servisleri [...]
05 Mart 2007, 00:35 tarihinde BesST şöyle demiş:
Bir de işin eğitim boyutuna baksak diyorum web 2.0 teknolojilerinin eğitimde kullanılması deyince sizce neler ortaya çıkar . Biz neler yapabileceğimizi az çok eğitimci birazda bu teknoloji hakkında bilgi sahibi olduğumuzu varsayarak bir şeyler karaladık. Gelip ziyaret ederseniz adres :
http://besst06.kayyo.com/blog
Yorumlarınızı beklerim… Reklam yapmak yasak değildi dimi ..Biraz reklam gibi oldu.. Aslında paylaşım size güzel bir şeyden haber verdim..
İyi çalışmalar.. Hasan her zamanki gibi yazıların çok tutarlı ve çok sağlam.. Klavyen dert görmesin.. İyi bloglamalar..
06 Mart 2007, 07:45 tarihinde Hasan şöyle demiş:
Gayet güzel, faydalı bir blog olmuş, elinize sağlık.
11 Mart 2007, 11:33 tarihinde Tekno Seyir » Blog Arşivi » Webrazzi - Yeni nesil web girişimlerine yakın takip şöyle demiş:
[...] yeni nesil internet, web 2.0, yeni iş ve pazarlama modelleri gibi konularda yazılarından tanıdığımız Arda Kutsal [...]
11 Mart 2007, 11:48 tarihinde Tekno Seyir » Blog Arşivi » Wikipedia - Özgür ansiklopedi şöyle demiş:
[...] Web 2.0 kavramının da en önemli öğelerinden biri olduğunu düşündüğüm wikileri birçok amaç için kullanabiliyoruz. Kendimize ait bir wiki sistemine sahip olabileceğimiz gibi var olan bir wiki sitesinden faydalanabilir, dilersek katkıda bulunabiliriz. Türkçe wikilere örnek olarak WordPress Türkiye Wiki, Lapis Linux Wiki, Pardus Wiki gösterilebilir. Belli konularda kaynak niteliğindeki belgelerin bir araya geldiği bu sitelerde kullanıcılar belgeleri okumanın yanısıra bilgi sahibi oldukları bir konu hakkında yazılar yazabilir veya varolan yazıları geliştirebilirler. Wikiler o kadar yaygın olarak kullanılıyor artık; dünyada şu sıralar popüler olan hosting şirketi Dreamhost‘un kullanıcıları için gerekli olan belgeleri wiki formatında sunması beni şaşırtmıştı açıkçası. [...]
24 Temmuz 2007, 11:56 tarihinde www.semih.gen.tr » Web 2.0 İnternet Devrimi şöyle demiş:
[...] oldukça güzel ve anlaşılır bir şekilde anlatmışlar. Bu adreslere ışınlayacağım sizi. TeknoSeyir, Altı Üstü Tasarım ve [...]
07 Ekim 2007, 11:55 tarihinde web tasarım şöyle demiş:
Gayet basit bir dil ve faydalı bir içerik olmuş, çok teşekkürler. Bu günlerde web 3.0 dan bahsedilmeye başlandı. Acaba bunla ilgili bir bilgisi olan varmı ?
04 Ocak 2008, 13:29 tarihinde Web Tasarım şöyle demiş:
Bir zamanlar html vardı. Daha sonra dinamik programlama dilleri çıktı php asp perl gibi. Şimddie devir web 2.0 teknolojileri devri. Bu sektörde kendini geliştirmek tasarımcılar için hayati önem taşıyor. Faydalı ve güzel bir makale olmuş teşekkürler.
11 Mayıs 2008, 14:14 tarihinde Fuzuli..Kafadan :: Web 3.0: İnternetin geleceği :: May :: 2008 şöyle demiş:
[...] video, fotoğraf ve mp3‘lerini dünya çapında yayımlama fırsatı buluyor. İşte bu yüzden myspace, youtube, flickr, facebook gibi siteler çok popüler. [...]
06 Temmuz 2008, 10:53 tarihinde Vikipedi’ye destek olalım! - Günlük Haftalık Aylık şöyle demiş:
[...] Web 2.0 kavramının da en önemli öğelerinden biri olduğunu düşündüğüm wikileri birçok amaç için kullanabiliyoruz. Kendimize ait bir wiki sistemine sahip olabileceğimiz gibi var olan bir wiki sitesinden faydalanabilir, dilersek katkıda bulunabiliriz. Türkçe wikilere örnek olarak WordPress Türkiye Wiki, Lapis Linux Wiki, Pardus Wiki gösterilebilir. Belli konularda kaynak niteliğindeki belgelerin bir araya geldiği bu sitelerde kullanıcılar belgeleri okumanın yanısıra bilgi sahibi oldukları bir konu hakkında yazılar yazabilir veya varolan yazıları geliştirebilirler. Wikiler o kadar yaygın olarak kullanılıyor artık; dünyada şu sıralar popüler olan hosting şirketi Dreamhost‘un kullanıcıları için gerekli olan belgeleri wiki formatında sunması beni şaşırtmıştı açıkçası. [...]
10 Ocak 2009, 12:39 tarihinde Hakan şöyle demiş:
Bence her firmada internetten iyi anlayan bir bilgi işlem personeli olmalıdır.